6 Ocak Tarihte Bugün: Türkiye'de Neler Oldu? Demokrat Parti'nin Kuruluşu ve I. İnönü Savaşı
Merhaba Rumeli Gezgini dostları! Bugün takvim yaprakları 6 Ocak'ı gösteriyor. Türkiye tarihinde bugün, "Yeter Söz Milletindir" diyerek çok partili hayata damga vuran bir hareketin doğuşuna ve Milli Mücadele'de düzenli ordunun ilk büyük sınavına tanıklık ediyoruz. Siyasetten cepheye, sanattan spora 6 Ocak tarihinin izini sürüyoruz.
6 Ocak Tarihte Bugün; 1946 yılında Celal Bayar ve arkadaşlarının Demokrat Parti'yi (DP) resmen kurarak Türk siyasetinde yeni bir dönemi başlattığı gündür. Askeri tarihimizde ise 1921 yılında Yunan kuvvetlerinin taarruzuyla I. İnönü Savaşı'nın başladığı ve düzenli Türk ordusunun rüştünü ispatladığı kritik bir tarihtir.
🇹🇷 Siyasi ve Askeri Dönüm Noktaları
6 Ocak, Türkiye'nin hem rejiminin demokratikleşmesi hem de sınırlarının korunması açısından hayati olaylara sahne olmuştur.
- 1921 - I. İnönü Savaşı Başladı: Çerkez Ethem isyanından faydalanmak isteyen Yunan ordusu, Bursa ve Uşak üzerinden taarruza geçti. Bu tarih, Albay İsmet (İnönü) komutasındaki düzenli Türk ordusunun ilk ciddi savunma sınavının başladığı gündür (Savaş 11 Ocak'ta Türk zaferiyle sonuçlanacaktır).
- 1946 - Demokrat Parti Kuruldu: CHP'den ayrılan Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan, İçişleri Bakanlığı'na verdikleri dilekçe ile Demokrat Parti'yi resmen kurdular. Bu olay, Türkiye'de tek parti döneminin sonunu getiren en büyük adımdır.
- 1955 - Oniki Ada Görüşmeleri: Türkiye ile Yunanistan arasında gerginlik yaratan konulardan Ege adaları ve karasuları sorunuyla ilgili diplomatik notalar verildi (Dönemin dış politika gündemi).
- 1983 - YÖK Düzenlemesi: Yükseköğretim Kurulu (YÖK), üniversitelerde "Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi" ile "Türk Dili" derslerinin zorunlu olmasına karar verdi.
🎼 Kültür, Sanat ve Spor
- 1991 - Ahmed Adnan Saygun'a Veda: "Türk Beşleri"nden biri olan, ilk Türk operası "Özsoy"un bestecisi ve devlet sanatçısı Ahmed Adnan Saygun hayatını kaybetti.
- 1956 - İlk "Uçan Daire" Haberi: Gazetelerde Türkiye'de görüldüğü iddia edilen "Uçan Daire" haberleri manşet oldu, halk arasında büyük merak uyandırdı (Dönemin popüler kültürü açısından ilginç bir detaydır).
👶 6 Ocak'ta Doğanlar ve Ölenler
| Yıl | Olay | Kişi / Detay |
|---|---|---|
| 1928 | Doğum | İsmet Sezgin (Siyasetçi, Eski TBMM Başkanı) |
| 1957 | Doğum | Barbaros Şansal (Moda Tasarımcısı) |
| 1972 | Doğum | Pascal Nouma (Beşiktaş'ın unutulmaz futbolcusu - Türk vatandaşı olmasa da Türk spor tarihinin renkli figürü) |
| 1991 | Ölüm | Ahmed Adnan Saygun (Besteci ve Müzikolog) |
| 2000 | Ölüm | Mehmet Akif İnan (Eğitimci, Şair ve Sendikacı) |
💡 Biliyor Muydunuz? (Gezginin Notu)
Demokrat Parti'yi kuran dört isim (Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü, Refik Koraltan), tarihe "Dörtlü Takrir" (Dörtlü Önerge) verenler olarak geçmiştir. CHP içinde Toprak Reformu Kanunu'na muhalefet ederek başlayan bu süreç, Türkiye'nin çok partili hayata geçişinin fitilini ateşlemiştir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. I. İnönü Savaşı kaç gün sürdü?
6 Ocak 1921'de başlayan Yunan taarruzu, Türk ordusunun direnişi karşısında 11 Ocak 1921'de Yunanlıların geri çekilmesiyle son bulmuştur.
2. Demokrat Parti ne zaman iktidara geldi?
6 Ocak 1946'da kurulan parti, 14 Mayıs 1950 seçimlerinde büyük bir zafer kazanarak iktidara gelmiştir.
Geçmişin siyasi rüzgarları ve cephedeki barut kokusu bugünü şekillendirdi. 6 Ocak, Türkiye'nin demokrasisi ve bağımsızlığı için bir mihenk taşıdır. Yarın görüşmek üzere!