9 Ocak Tarihte Bugün: Avustralya'da Neler Oldu? Son Mahkum Gemisi ve Siyasi Kriz
Merhaba Rumeli Gezgini okurları! Bugün rotamızı dünyanın en uzak kıtasına, Avustralya'ya çeviriyoruz. 9 Ocak, Avustralya'nın kuruluş kodlarını değiştiren, "Ceza Kolonisi" kimliğinden modern bir ulusa geçişin en önemli sembollerinden birinin yaşandığı gündür. Son zincirlerin çözüldüğü limandan, siyasi manevraların başkentine uzanan bir yolculuğa hazır olun.
9 Ocak Tarihte Bugün Avustralya; 1868 yılında son hükümlü gemisi "Hougoumont"un Batı Avustralya'ya varmasıyla, İngiltere'den kıtaya yapılan 80 yıllık mahkum taşımacılığının (Transportation) resmen sona erdiği tarihi gündür. Siyasi tarihte ise 1918 yılında, bir gün önce istifa eden Başbakan Billy Hughes'un yeniden atanarak (kendi kendini devirip tekrar başa geçerek) iktidarını koruduğu gündür.
🇦🇺 Toplumsal ve Siyasi Dönüm Noktaları
9 Ocak, Avustralya'nın demografik yapısını ve siyasi istikrarını etkileyen olaylara sahne olmuştur.
- 1868 - Son Mahkum Gemisi (Hougoumont): İngiltere'den yola çıkan ve içerisinde 269 hükümlü taşıyan Hougoumont gemisi, 89 günlük yolculuğun ardından Fremantle limanına demirledi. Bu gemi, Avustralya'ya hükümlü getiren son gemiydi. Böylece 1788'de başlayan ve yaklaşık 162.000 kişinin sürgün edildiği dönem kapandı. Gemideki 62 İrlandalı Fenian (Siyasi suçlu), Avustralya tarihine damga vuracak entelektüel bir miras bıraktı.
- 1918 - Billy Hughes'un Geri Dönüşü: I. Dünya Savaşı sırasında zorunlu askerlik krizini yönetemeyen ve referandumu kaybeden Başbakan Billy Hughes, verdiği söz üzerine 8 Ocak'ta istifa etmişti. Ancak muhalefetin hükümet kuramayacağı anlaşılınca, Genel Vali Sir Ronald Munro Ferguson, 9 Ocak günü Hughes'u tekrar Başbakan olarak atadı. Bu, Avustralya siyasi tarihinin en ilginç "geri dönüş" hikayesidir.
- 1929 - Kereste İşçileri Grevi (Başlangıç): Yargıç Lukin'in kereste işçilerinin çalışma saatlerini 44 saatten 48 saate çıkarması üzerine, Avustralya tarihinin en büyük endüstriyel eylemlerinden biri olan büyük grevin fitili bu günlerde ateşlendi.
🌏 Kültür ve Doğa
- 2020 - Büyük Yangınlar (Black Summer): 2019-2020 "Kara Yaz" yangınları sırasında, 9 Ocak tarihi Güney Avustralya ve Kanguru Adası'ndaki yangınların en kritik ve yıkıcı olduğu günlerden biriydi. Ekolojik dengenin sarsıldığı bu günlerde binlerce hayvan telef oldu.
👶 9 Ocak'ta Doğanlar ve Ölenler
| Yıl | Olay | Kişi / Detay |
|---|---|---|
| 1950 | Doğum | Yvonne Kenny (Dünyaca ünlü Avustralyalı Soprano) |
| 1972 | Doğum | Lara Giddings (Tazmanya'nın eski Başbakanı - Eyaletin ilk kadın başbakanıdır) |
| 1873 | Doğum | John Flanagan (Avustralya doğumlu, Olimpiyat şampiyonu atlet. Üç kez altın madalya kazanmıştır.) |
💡 Biliyor Muydunuz? (Gezginin Notu)
Son mahkum gemisi Hougoumont'taki İrlandalı Fenianlar, yolculuk boyunca can sıkıntısını gidermek için gemide "The Wild Goose" (Yaban Kazı) adında el yazması bir gazete çıkarmışlardır. Bu gazete, bugün Avustralya-İrlanda tarihinin en değerli belgelerinden biri olarak müzelerde saklanmaktadır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Avustralya'ya toplam kaç mahkum gönderildi?
1788 ile 1868 yılları arasında yaklaşık 162.000 mahkum, İngiltere ve İrlanda'dan Avustralya'ya sürgün edilmiştir.
2. Fenianlar kimdir?
19. yüzyılda İrlanda'nın İngiliz yönetiminden bağımsızlığını savunan milliyetçi bir örgüttür. Avustralya'ya sürülen üyeleri, buradaki siyasi kültürü derinden etkilemiştir.
Bir geminin limana yanaşması bazen sadece bir yolculuğun değil, bir devrin sonudur. Avustralya, 9 Ocak 1868'de prangalarından kurtulup yeni bir kimliğe yelken açmıştır. Yarın görüşmek üzere!