9 Ocak Tarihte Bugün: Singapur'da Neler Oldu? "Asya'nın Cebelitarık'ı" Düşerken ve Terrex Krizi
Merhaba Rumeli Gezgini okurları! Bugün rotamızı Ekvator'un hemen üzerindeki küçük kırmızı noktaya, Singapur'a çeviriyoruz. 9 Ocak, Singapur tarihi için "korku ve belirsizlik" dolu günlerin yıl dönümüdür. Bir yanda 1942'de İngiliz İmparatorluğu'nun "Asla düşmez" dediği kalenin çatırdadığı günler, diğer yanda modern zamanlarda Çin ile yaşanan sessiz ama gergin "Zırhlı Araç" diplomasisi... Gelin, Singapur'un 9 Ocak tarihli sayfalarını aralayalım.
9 Ocak Tarihte Bugün Singapur; 1942 yılında II. Dünya Savaşı'nın en kritik dönemeçlerinden birine sahne olmuştur. Japonların Malaya'daki Slim River zaferinin ardından (7-8 Ocak), Müttefik ordularının Singapur adasına doğru kaotik geri çekilişinin başladığı ve hava bombardımanlarının günlük rutin haline geldiği tarihtir. Modern tarihte ise 2017 yılında, Çin'in el koyduğu Singapur askeri araçları (Terrex Olayı) nedeniyle diplomatik gerilimin tırmandığı gündür.
🛡️ Askeri ve Diplomatik Dönüm Noktaları
Singapur, stratejik konumu nedeniyle tarih boyunca büyük güçlerin satranç tahtası olmuştur.
- 1942 - "Kale"nin Çöküşü Başlıyor: 9 Ocak 1942 tarihi, Singapur'un düşüşüne giden yolda "geri dönüşü olmayan nokta"dır. Japon İmparatorluk Ordusu, Malaya Yarımadası'ndaki İngiliz/Hint savunma hatlarını yarmış, Müttefik komutanı General Wavell cepheyi teftiş ettikten sonra "stratejik geri çekilme" kararı almıştır. Singapur halkı için bu, savaşın kapıya dayandığı anlamına geliyordu.
- 2017 - Terrex Diplomatik Krizi: Singapur Ordusu'na ait 9 adet Terrex zırhlı piyade taşıyıcısı, Tayvan'daki askeri tatbikattan dönerken Hong Kong gümrüğünde Çinli yetkililerce el konulmuştu. 9 Ocak 2017 haftasında, Singapur Savunma Bakanı Ng Eng Hen parlamentoda yaptığı sert konuşmayla araçların derhal iadesini istedi. Bu olay, Singapur'un "Tek Çin Politikası" ile Tayvan ilişkileri arasındaki hassas dengeyi test eden büyük bir krizdi.
🏗️ Ekonomi ve Toplum
- 2004 - Kuş Gribi Önlemleri: Asya'yı saran Kuş Gribi salgınına karşı, bölgenin ticaret merkezi olan Singapur, 9 Ocak civarında sınır kontrollerini ve gıda ithalatı yasaklarını en üst seviyeye çıkardı. Bu, Singapur'un "biyogüvenlik" konusundaki hassasiyetinin milatlarından biridir.
- 1966 - Bağımsızlık Sonrası İlk Bütçe Hazırlıkları: Ağustos 1965'te Malezya'dan ayrılan Singapur, 1966 yılının Ocak ayında, bağımsız bir devlet olarak ayakta kalıp kalamayacağının tartışıldığı günlerde, ilk ekonomik kalkınma planlarını ve bütçe disiplinini oluşturmaya çalışıyordu.
👥 Tarihsel Figürler ve Olaylar
| Yıl | Olay | Detay |
|---|---|---|
| 1942 | Savaş | Tomoyuki Yamashita (Japon General, "Malaya Kaplanı" lakabıyla bu tarihlerde Singapur'a doğru ordularını hızla sürüyordu.) |
| 2017 | Siyaset | Ng Eng Hen (Singapur Savunma Bakanı, Terrex krizini yöneten isim.) |
| 1998 | Ekonomi | Asya Mali Krizi (Ocak 1998, Singapur'un krizden etkilenen komşularına yardım paketleri ve kendi ekonomisini koruma önlemlerini açıkladığı yoğun bir dönemdi.) |
💡 Biliyor Muydunuz? (Gezginin Notu)
1942'de İngilizler, Singapur'daki tüm büyük topları denize (güneye) doğru çevirmişlerdi, çünkü saldırının sadece denizden gelebileceğine inanıyorlardı. Ancak Japonlar, "geçilemez" denilen kuzeydeki sık ormanlardan bisikletlerle gelerek Singapur'u arka kapıdan (Johor Boğazı'ndan) fethettiler. Bu, askeri tarihin en büyük stratejik hatalarından biri olarak derslerde okutulur.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Terrex araçları geri alındı mı?
Evet, diplomatik görüşmeler sonucunda Çin, el koyduğu zırhlı araçları yaklaşık 2 ay sonra (Ocak sonundaki gerginliklerden sonra) Singapur'a iade etti.
2. Singapur II. Dünya Savaşı'nda ne kadar süre işgal altında kaldı?
Şubat 1942'den Eylül 1945'e kadar yaklaşık 3.5 yıl boyunca Japon işgali altında kaldı ve bu dönemde adı "Syonan-to" (Güneyin Işığı) olarak değiştirildi.
Küçük bir adanın hayatta kalma mücadelesi hiç bitmez. Dün Japon toplarına karşı, bugün diplomatik manevralarla ayakta kalan Singapur'un hikayesi böyleydi. Yarın görüşmek üzere!